Teściowa wyrzucała moje rzeczy, a mąż kazał mi być cierpliwą. Zrozumiał dopiero, gdy zobaczył spakowaną torbę
Zobaczyłam charakterystyczną niebieską okładkę pod workiem z obierkami i weszłam do osiednikowej altany śmietnikowej bez zastanowienia. Zeszyt mojej mamy był mokry. Przepis na makowiec, zapisany jej pochyłym pismem, rozmazał się pod plamą po kawie. Mama nie żyła od sześciu lat. Ten zeszyt był jedną z niewielu rzeczy, które po niej miałam.
Wróciłam na trzecie piętro z brudnymi rękami. Barbara właśnie przecierała blat w kuchni.
— To pani wyrzuciła? — położyłam zeszyt obok zlewu.
— Same luźne kartki i tłuste okładki. Myślałam, że śmieci.
— Był w szufladzie. Pod moimi dokumentami.
Wzruszyła ramionami, ale ścierkę złożyła bardzo starannie.
— Trudno się tu połapać. Wszystko trzymasz bez sensu.
Wtedy pierwszy raz pomyślałam, że jeśli zaraz nie wyjdę z kuchni, zacznę krzyczeć tak, że usłyszy mnie cały blok.
Barbara zamieszkała z nami osiem miesięcy wcześniej. Właściciel wypowiedział jej najem, bo sprzedawał mieszkanie. Z emerytury po opłaceniu leków nie mogła wynająć niczego samodzielnie. Piotr zapytał, czy może zostać u nas przez kilka tygodni.
Zgodziłam się. Sama zaproponowałam, żeby zajęła mały pokój, w którym pracowałam zdalnie. Przeniosłam biurko do sypialni. Kupiłam jej nową kołdrę i lampkę do czytania.
Na początku nawet było miło. Wracałam z zakupów, a zupa już czekała. Barbara odbierała czasem naszą ośmioletnią Zosię ze świetlicy. Myślałam: jakoś się ułożymy.
Potem przestawiła wszystkie szafki.
Mój kubek z wyszczerbionym uchem zniknął, bo „wstyd podawać w takim herbatę”. Lniany obrus po babci poszedł do kontenera na tekstylia. Nie zdążyłam go odzyskać.
Kiedy próbowałam gotować, stawała za mną.
— Za dużo oleju. Dziecku zaszkodzisz.
— Zosia tak lubi.
— Dziecko lubi różne głupoty.
Kolację podawała o siedemnastej trzydzieści. Jeśli kończyłam pracę później, słyszałam, że rodzina nie będzie na mnie czekać. W sobotę o siódmej odkurzała pod drzwiami naszej sypialni. Gdy prosiłam o ciszę, mówiła Piotrowi, że już nawet sprzątać jej nie wolno.
On zawsze wzdychał.
— Daj jej czas. Całe życie miała swoje mieszkanie.
— A ja mam jeszcze swoje?
— Nie zaczynaj. Ona naprawdę nie ma dokąd pójść.
No i tyle. Rozmowa zamknięta, a ja znowu wychodziłam na tę niedobrą.
Po historii z zeszytem usiadłam w łazience na zamkniętej klapie i suszyłam kartki suszarką. Zosia zapukała.
— Mamo, babcia mówi, że płaczesz przez papier.
Wyłączyłam suszarkę.
— Nie przez papier, kochanie.
Nie umiałam jej wtedy wyjaśnić więcej.
Wieczorem pokazałam zeszyt Piotrowi. Przewrócił kilka kartek i powiedział:
— Pewnie nie wiedziała, że to ważne.
— Pytałam ją trzy razy, żeby nie ruszała tej szuflady.
— Dobrze, porozmawiam z nią.
— Tak jak ostatnio?
Nie odpowiedział. Poszedł nastawić czajnik, a ja wyciągnęłam torbę podróżną.
Pakowałam bez planu. Bieliznę, ładowarkę, koszulkę do spania. Ręce tak mi drżały, że dwa razy upuściłam szczoteczkę.
Piotr stanął w drzwiach.
— Co ty robisz?
— Przez kilka dni zatrzymam się u siostry. Zosia pojedzie ze mną. Potem wynajmę coś małego.
— Chcesz rozbić rodzinę przez kłótnię z moją matką?
— Nie. Chcę przestać bać się wracać do domu.
Usiadł na łóżku. Dopiero wtedy spojrzał mi w twarz.
Powiedziałam, że pomogę szukać Barbarze pokoju albo niedrogiego mieszkania. Możemy ustalić rozsądną dopłatę. Jeśli rzeczywiście nie potrafi już mieszkać samodzielnie, porozmawiajmy o placówce, ale nie używajmy tego jako straszaka.
— Ona musi mieć własne miejsce. Jeśli nic się nie zmieni, ja tu nie zostanę. A ty zdecyduj, czy chcesz jeszcze mieszkać ze mną.
Barbara słyszała wszystko z przedpokoju.
— Czyli synowa wyrzuca mnie na bruk.
Piotr wstał.
— Mamo, nie na bruk. Znajdziemy mieszkanie. Ale nie możesz wyrzucać rzeczy Anki ani ustalać wszystkiego za nas.
Rozpłakała się. On też miał mokre oczy. Nie cofnął jednak tego, co powiedział.
Nie naprawiliśmy życia jedną rozmową. Były pretensje, telefony do ciotek i dwa tygodnie ciszy przy stole. Piotr sam szukał ogłoszeń. Po miesiącu Barbara wynajęła niewielką kawalerkę w sąsiedniej miejscowości. Dopłacamy do czynszu czterysta złotych. Musieliśmy zrezygnować z wakacji.
W dzień przeprowadzki podałam jej pudełko z talerzami. Wzięła je ode mnie bez słowa. Dopiero przy drzwiach powiedziała:
— Z tym zeszytem niepotrzebnie.
To nie były przeprosiny, na które czekałam. Ale nie chciałam już wyciągać ich siłą.
Teraz Barbara przychodzi w niedziele na obiad. Czasem nadal zagląda mi do garnka. Piotr wtedy odsuwa jej krzesło i mówi, żeby usiadła z nami.
Zeszyt mamy wyschnął, choć kilku stron nie da się odczytać. Trzymam go znowu w kuchennej szufladzie. Nie zamykam jej na klucz.
Do dziś żałuję, że musiałam się spakować, żeby mąż mnie usłyszał. Czy naprawdę troska o matkę musi kończyć się dopiero tam, gdzie zaczyna się krzywda żony?