Reguły na moim progu: Kiedy własny dom staje się obcy
— Mamo, czy mogłabyś nie zostawiać kubków na stole? — głos Agaty, mojej synowej, rozległ się z kuchni, zanim jeszcze zdążyłam zamknąć drzwi od łazienki. Zamarłam. To był mój stół, mój dom, a jednak od kilku miesięcy czułam się tu coraz bardziej jak intruz. Wróciłam do kuchni, gdzie Agata z poważną miną przyklejała coś na lodówkę. Zbliżyłam się i zobaczyłam kartkę: „ZASADY DOMOWE”. Punkt pierwszy: „Nie zostawiać naczyń na stole”. Punkt drugi: „Nie hałasować po 22:00”. Punkt trzeci: „Nie wchodzić do pokoju bez pukania”. Było ich dziesięć. Każda napisana jej równym, starannym pismem.
Poczułam, jak serce mi przyspiesza. Przez chwilę nie mogłam złapać tchu. Przecież to ja ich tu przyjęłam. To ja oddałam im swoją sypialnię, a sama śpię na rozkładanej kanapie w salonie. To ja gotuję obiady i robię zakupy, bo oni oboje pracują do późna. Kiedy pół roku temu zadzwonił do mnie Tomek z płaczem, że stracili mieszkanie i nie mają gdzie się podziać, nie wahałam się ani chwili. „Mamo, tylko na chwilę, dopóki nie znajdziemy czegoś swojego” — zapewniał. A teraz?
— Agata, czy to naprawdę konieczne? — zapytałam cicho, próbując ukryć drżenie głosu.
Spojrzała na mnie chłodno. — Chcemy po prostu trochę porządku. Wszyscy musimy się dostosować.
Wszyscy? Czyli ja też? Przełknęłam ślinę i spojrzałam na Tomka. Siedział przy stole z telefonem w ręku, udając, że nie słyszy rozmowy.
— Tomek? — zwróciłam się do niego z nadzieją.
Podniósł wzrok, ale nie patrzył mi w oczy. — Mamo, to dla naszego wspólnego dobra. Agata ma rację.
Poczułam się zdradzona. Jakby ktoś wyrwał mi spod nóg ziemię. Przez kolejne dni chodziłam jak cień po własnym mieszkaniu. Bałam się nawet kichnąć po dwudziestej drugiej. Zaczęłam zamykać się w łazience na dłużej niż zwykle, tylko po to, by pobyć sama i nie słyszeć ich szeptów za ścianą.
Pewnego wieczoru usłyszałam ich rozmowę przez uchylone drzwi sypialni:
— Twoja mama jest zbyt wrażliwa — mówiła Agata zirytowanym tonem. — Musimy jej postawić granice, bo inaczej nigdy się nie wyprowadzimy.
— Wiem… Ale ona nam pomogła… — odpowiedział Tomek cicho.
— Pomogła, ale teraz musimy mieć swoje zasady. Inaczej zwariuję.
Zacisnęłam pięści. Czy naprawdę stałam się dla nich ciężarem? Czy moje dobre serce było teraz problemem?
Następnego dnia postanowiłam porozmawiać z Tomkiem. Usiadłam naprzeciwko niego przy kuchennym stole.
— Synku, czy ty naprawdę uważasz, że powinnam stosować się do tych zasad? Przecież to mój dom…
Tomek spuścił głowę. — Mamo, to tylko na chwilę… Agata źle się czuje bez swoich reguł… Ja… Ja nie chcę kłótni.
— A ja? Ja już się nie liczę? — zapytałam z goryczą.
Nie odpowiedział. Wstał i wyszedł do pracy.
Zaczęłam unikać wspólnych posiłków. Jadłam w swoim pokoju lub wychodziłam na spacer, byle tylko nie patrzeć na tę kartkę na lodówce. Czułam się jak cień we własnych czterech ścianach. Nawet sąsiadka, pani Jadwiga, zauważyła moją zmianę:
— Pani Haniu, co się dzieje? Dawno pani nie widziałam u nas na kawie.
Uśmiechnęłam się blado. — Trochę mam zamieszania w domu…
— Syn z żoną? — spytała bez ogródek.
Skinęłam głową. — Chyba już nie jestem im potrzebna.
— Dzieci zawsze wracają do matki wtedy, gdy mają kłopoty — westchnęła pani Jadwiga. — Ale potem szybko zapominają o wdzięczności.
Te słowa bolały mnie bardziej niż chciałam przyznać.
Minęły kolejne tygodnie. Zasady na lodówce stały się codziennością. Zaczęłam czuć się coraz bardziej niewidzialna. Pewnego dnia wróciłam ze sklepu i zobaczyłam Agatę rozmawiającą przez telefon:
— Tak, mam nadzieję, że znajdziemy coś do końca miesiąca… Nie mogę już wytrzymać z teściową pod jednym dachem…
Łzy napłynęły mi do oczu. Wybiegłam z mieszkania i długo chodziłam po parku, próbując zrozumieć, gdzie popełniłam błąd. Czy bycie dobrą matką oznacza pozwolenie innym na deptanie własnej godności?
Wieczorem zebrałam się na odwagę i zdjęłam kartkę z lodówki. Wyrzuciłam ją do kosza i usiadłam przy stole czekając na powrót Tomka i Agaty.
— Co się stało z zasadami? — zapytała Agata chłodno, gdy tylko weszli do kuchni.
Spojrzałam jej prosto w oczy. — To jest mój dom. Pomogłam wam, bo was kocham, ale nie pozwolę traktować siebie jak intruza we własnych czterech ścianach.
Tomek milczał przez chwilę, potem podszedł i uścisnął mnie mocno.
— Przepraszam, mamo… Nie chciałem cię zranić…
Agata odwróciła wzrok i wyszła z kuchni bez słowa.
Nie wiem, jak długo jeszcze będą tu mieszkać ani czy nasza relacja wróci kiedyś do normy. Ale wiem jedno: czasem trzeba zawalczyć o siebie nawet wtedy, gdy walczy się z najbliższymi.
Czy naprawdę można być szczęśliwym w domu bez wzajemnego szacunku? Czy miłość rodzinna zawsze musi boleć?